“รางวัลมหาวิทยาลัยที่มีอัตราผู้คืนเงินกู้ยืมเพื่อการศึกษา (กยศ.) สูงที่สุดในประเทศไทย 3 ปีซ้อน” น่าจะการันตีคุณภาพของบัณฑิตของมหาวิทยาลัยพะเยาทั้งในด้านการทำงาน ความสามารถในการสร้างรายได้ และที่สำคัญคือ “ความรับผิดชอบต่อตนเองและผู้อื่น” ได้อย่างดีเยี่ยม
มหาวิทยาลัยพะเยาไม่ได้มุ่งผลิตแค่บัณฑิตที่เก่งในสายวิชาชีพ แต่ตั้งใจปั้นคนที่มีอัตลักษณ์ครบสามด้าน ทั้งบุคลิกภาพที่ซื่อสัตย์ มีวินัย และมีจิตอาสา สุขภาพที่สมบูรณ์ทั้งกายและใจ และสุนทรียภาพที่รู้จักซาบซึ้งกับวัฒนธรรมและสิ่งรอบตัว โดยเฉพาะความเป็นพะเยาที่พวกเขาเติบโตมา แต่คำถามคือ สิ่งที่มหาวิทยาลัยพยายามปลูกฝังในรั้วมหาวิทยาลัยนั้น ติดตัวบัณฑิตออกไปจริงไหม?
อันดับ 1 สามปีซ้อน - ตัวเลขที่พูดแทนทุกคำอธิบาย
ในปี 2565 กองทุนเงินให้กู้ยืมเพื่อการศึกษา หรือ กยศ. เริ่มจัดอันดับสถาบันการศึกษาทั่วประเทศที่มีอัตราการชำระหนี้ดีที่สุด และปีแรกที่ประกาศผลในวันที่ 8 ธันวาคม 2565 ณ กระทรวงการคลัง ชื่อที่ขึ้นอันดับ 1 คือมหาวิทยาลัยพะเยา ด้วยอัตราการชำระหนี้ร้อยละ 64.65
ปีถัดมา 2566 ประกาศผลวันที่ 29 มีนาคม 2567 อันดับ 1 ยังคงเป็นมหาวิทยาลัยพะเยา คราวนี้ตัวเลขดีขึ้นไปอีก อยู่ที่ร้อยละ 76.58
ในปี 2567 ประกาศผลวันที่ 29 ตุลาคม 2567 ชื่อมหาวิทยาลัยพะเยาก็ยังคงอยู่ที่จุดเดิม อันดับ 1 ของประเทศ ด้วยอัตราร้อยละ 61.91
หนึ่งในบัณฑิตที่เป็นตัวแทนของเรื่องนี้ได้ชัดที่สุดคือ กฤษณะ จันนาค ศิษย์เก่าคณะรัฐศาสตร์และสังคมศาสตร์ ชาวอำเภอขาณุวรลักษบุรี จังหวัดกำแพงเพชร ที่ปัจจุบันทำงานเป็นเจ้าหน้าที่บริหารงานทั่วไปที่สำนักงานสภามหาวิทยาลัยพะเยา เขาได้รับรางวัล “ศิษย์เก่า กยศ. ต้นแบบ” ในกิจกรรมเชิดชูคนดี กยศ. ประจำปี 2567 ซึ่งเป็นรางวัลที่คัดเลือกผู้มีจิตสำนึกรับผิดชอบต่อสังคม เพื่อเป็น Role Model ให้กับนักเรียนและนักศึกษารุ่นต่อไป
และมหาวิทยาลัยพะเยาได้รับการยกย่องให้เป็นที่ 1 ของสถาบันอุดมศึกษาที่มียอดการชำระคืนกองทุน กยศ. ถึงสามปีซ้อน นอกจากนี้ยังได้รับรางวัล สถานศึกษาต้นแบบในกิจกรรมเชิดชูคนดี กยศ. ประจำปี 2567 อีกด้วย
ในโลกแห่งการอุดมศึกษาปัจจุบัน มาตรวัดความสำเร็จของมหาวิทยาลัยมักถูกตัดสินด้วยผลงานทางวิชาการ นวัตกรรม หรือการจัดอันดับระดับนานาชาติ ทว่า มีดัชนีชี้วัดหนึ่งที่สำคัญไม่ยิ่งหย่อนไปกว่ากัน และเป็นดัชนีที่สะท้อนถึง “จิตวิญญาณแห่งความรับผิดชอบและคุณธรรมของความเป็นมนุษย์” นั่นคือ อัตราการชำระคืนเงินกองทุนเงินให้กู้ยืมเพื่อการศึกษา (กยศ.) ซึ่งในมิติอันทรงคุณค่านี้ “มหาวิทยาลัยพะเยา” ได้สถาปนาเกียรติภูมิอันน่าภาคภูมิใจ ด้วยการครองแชมป์ สถาบันอุดมศึกษาที่มีอัตราการชำระคืนเงิน กยศ. สูงที่สุดเป็นอันดับ 1 ของประเทศไทย ติดต่อกันเป็นปีที่ 3 ความสำเร็จอันยิ่งใหญ่นี้ไม่ได้เกิดขึ้นด้วยความบังเอิญ หากแต่เป็นผลลัพธ์โดยตรงจากวิสัยทัศน์อันแน่วแน่ นโยบายที่เข้มแข็ง และกระบวนการบ่มเพาะนิสิตอย่างเป็นระบบ ผ่านอัตลักษณ์อันเป็นเอกลักษณ์ของมหาวิทยาลัยพะเยา ที่มุ่งเน้นการสร้างบัณฑิตผู้มีความรับผิดชอบต่อตนเองและพร้อมอุทิศตนเพื่อสังคม
นโยบายเชิงรุกและการเคารพหน้าที่ พลวัตขับเคลื่อนจากต้นน้ำสู่ปลายน้ำ
เบื้องหลังรางวัลเกียรติยศ 3 ปีซ้อน คือนโยบายเชิงรุกของมหาวิทยาลัยพะเยาที่ไม่เพียงแต่มอง กยศ. เป็นเพียงทุนการศึกษา แต่สถาบันแห่งนี้มองว่า กยศ. คือ “สะพานเชื่อมโอกาสและเครื่องมือฝึกฝนวินัย” มหาวิทยาลัยมีนโยบายการบริหารจัดการกองทุน กยศ. อย่างเป็นระบบตั้งแต่แรกเข้าระดับ “ต้นน้ำ” ผ่านการคัดกรองอย่างทั่วถึงและเป็นธรรม เพื่อให้มั่นใจว่าทุนการศึกษาจะไปถึงมือผู้ที่ขาดแคลนและต้องการโอกาสอย่างแท้จริง
ในระหว่างการศึกษาหรือ “กลางน้ำ” มหาวิทยาลัยพะเยาได้จัดตั้งกลไกการติดตามดูแลนิสิตผู้กู้ยืมอย่างใกล้ชิด ไม่ใช่เพียงการจัดการเอกสาร แต่เป็นการสร้างความตระหนักรู้ มหาวิทยาลัยมีการจัดโรดแมป (Roadmap) กิจกรรมสร้างสรรค์สังคมภายนอกและภายในร่วมกับกองทุน กยศ. เพื่อชี้แจงสิทธิ์ หน้าที่ และเงื่อนไขการชำระคืน นโยบายที่สำคัญยิ่งคือการส่งเสริม “วินัยทางการเงิน” ให้แก่นิสิตผ่านการอบรมหลักสูตรความรู้ทางการเงิน (Financial Literacy) เพื่อให้นิสิตบริหารจัดการรายรับ-รายจ่ายของตนเองเป็นตั้งแต่วัยเรียน
เมื่อถึงขั้นตอน “ปลายน้ำ” หรือการสำเร็จการศึกษา มหาวิทยาลัยพะเยาไม่ได้ปล่อยให้ศิษย์เก่าเผชิญโลกเพียงลำพัง ทว่ายังคงมีระบบเครือข่ายสัมพันธ์ร่วมกับสมาคมศิษย์เก่ามหาวิทยาลัยพะเยา คอยแจ้งเตือน ให้คำปรึกษา และอำนวยความสะดวกในการชำระหนี้คืนอย่างต่อเนื่อง นโยบายเหล่านี้ประดุจเข็มทิศที่คอยประคับประคองให้นิสิตก้าวไปบนเส้นทางที่ถูกต้อง รู้สิทธิ รู้หน้าที่ และรู้วิธีการจัดการชีวิตตนเองได้อย่างมีประสิทธิภาพ
อัตลักษณ์ "UP IDENTITY" รากฐานการหล่อหลอมมนุษย์ที่สมบูรณ์
หัวใจสำคัญที่ทำให้บัณฑิตมหาวิทยาลัยพะเยามีความแตกต่างจนเป็นที่ประจักษ์ คือการพัฒนาผู้เรียนตามอัตลักษณ์ของนิสิตมหาวิทยาลัยพะเยา อันประกอบด้วยคุณลักษณะสำคัญที่ได้รับการหล่อหลอมผ่านหลักสูตรและกิจกรรมนอกห้องเรียนตลอดระยะเวลา 4 ปี โดยเฉพาะเรื่องของ “ซื่อสัตย์ มีวินัย ใจอาสา”
ถือเป็นอัตลักษณ์เด่นที่ฝังลึกอยู่ในดีเอ็นเอ (DNA) ของศิษย์เก่าทุกคน การที่ศิษย์เก่าร่วมใจกันชำระคืนเงิน กยศ. เป็นอันดับ 1 ของประเทศถึง 3 ปีซ้อน สะท้อนถึง “การมีวินัยทางการเงินและความสัตย์ซื่อต่อโอกาสที่ได้รับ” บัณฑิตพะเยาตระหนักดีว่า เงินทุกบาทที่พวกเขาชำระคืน ไม่ใช่เพียงการล้างหนี้สินส่วนตัว แต่คือการ “ส่งต่อลมหายใจทางการศึกษา” ให้แก่น้องรุ่นหลังที่มีความฝันแต่ขาดแคลนทุนทรัพย์ เงินที่ถูกส่งคืนกลับไปสู่กองทุนได้ทำหน้าที่เป็นทุนหมุนเวียนสร้างโอกาสใหม่ให้เกิดขึ้นในสังคมไทยอย่างไม่สิ้นสุด
บรรยากาศทางวิชาการและวัฒนธรรมของมหาวิทยาลัยพะเยา ซึ่งเปี่ยมไปด้วยความโอบอ้อมอารีและผูกพันกับชุมชนรอบข้าง ได้กลายเป็นเบ้าหลอมเนื้อดีที่ทำให้นิสิตไม่เป็นคนเห็นแก่ตัว บัณฑิตมหาวิทยาลัยพะเยาจึงพร้อมที่จะก้าวออกไปเผชิญโลกกว้างด้วยความรับผิดชอบและความภาคภูมิใจ พวกเขาทำงานด้วยความซื่อสัตย์สุจริต มีวินัยในการทำงานและการใช้ชีวิต ซึ่งคุณลักษณะเหล่านี้เป็นที่ต้องการและยอมรับอย่างสูงในตลาดแรงงานและสังคมวงกว้าง
รางวัลอันดับ 1 ของประเทศไทย 3 ปีซ้อนนี้ จึงไม่ใช่เพียงแค่รางวัลของคนใดคนหนึ่ง แต่เป็นของนิสิตและศิษย์เก่ามหาวิทยาลัยพะเยาทุกคน ที่ได้ร่วมแรงร่วมใจกันสร้างวัฒนธรรมองค์กรแห่งความซื่อสัตย์และรับผิดชอบ มหาวิทยาลัยพะเยาได้พิสูจน์ให้ทั้งประเทศได้เห็นแล้วว่า “มหาวิทยาลัยที่แท้จริง ไม่ได้วัดกันที่ตึกรามบ้านช่องที่โอ่อ่า แต่วัดกันที่คุณธรรม ความรับผิดชอบ และคุณประโยชน์ที่บัณฑิตของสถาบันมอบคืนให้แก่สังคม”