ประวัติความเป็นมา
มหาวิทยาลัยพะเยามีภารกิจด้านการเรียนการสอน การวิจัย การพัฒนาวิชาการทางด้านวิทยาศาสตร์ชีวภาพ เทคโนโลยีชีวภาพ พัฒนายา อาหาร เครื่องสำอางและสมุนไพร ดำเนินการโดยคณะต่างๆ ได้แก่ คณะแพทยศาสตร์ คณะเภสัชศาสตร์ คณะวิทยาศาสตร์การแพทย์ คณะทันตแพทยศาสตร์ คณะสหเวชศาสตร์ คณะพยาบาลศาสตร์ คณะวิทยาศาสตร์ และคณะเกษตรศาสตร์และทรัพยากรธรรมชาติ ซึ่งพันธกิจดังกล่าวจำเป็นต้องใช้สัตว์ทดลองในการเรียนการสอน การศึกษาวิจัย และการพัฒนาชีวภัณฑ์ ที่จำเป็นต่อการพัฒนาคุณภาพชีวิตของคนและชุมชน อีกทั้งเป็นการพัฒนางานด้านการเรียนการสอนของนิสิตมหาวิทยาลัยพะเยาที่เกี่ยวข้องกับการใช้สัตว์ทดลอง
ทางมหาวิทยาลัยพะเยาได้จัดสร้างอาคารเลี้ยงสัตว์ทดลอง แล้วเสร็จเมื่อปี 2554 ด้วยงบประมาณทั้งสิ้น 45,621,562.20 บาท โดยทางคณะกรรมการกับดูแลและรับผิดชอบจัดการเรื่องของการใช้สัตว์ได้ใช้ชื่ออาคารว่า “ศูนย์วิจัยสัตว์ทดลองมหาวิทยาลัยพะเยา” ซึ่งมีเพียงตัวอาคาร แต่ยังขาดส่วนประกอบที่จำเป็นต่อระบบการเลี้ยงสัตว์ทดลองในการดำเนินงานได้แก่ ห้องปฏิบัติการที่ได้มาตรฐาน ครุภัณฑ์และวัสดุต่างๆที่จำเป็นต่อการเลี้ยงสัตว์ทดลอง และการทำงานวิจัยในสัตว์ทดลองที่จำเป็นต้องมีไว้ประจำอาคารไม่สามารถเคลื่อนย้ายไปมาระหว่างอาคารได้ จึงจำเป็นต้องจัดหาครุภัณฑ์ที่จำเป็นสำหรับอาคารสัตว์ทดลองเพื่อให้ได้มาตรฐานสำหรับการเลี้ยงและทำวิจัยในสัตว์ทดลอง และการจัดสร้างองค์กรเพื่อมาดูแลและบริหารจัดการอาคารสัตว์ทดลองเพื่อให้มีประสิทธิภาพและเกิดการพัฒนาในด้านระบบการเลี้ยงและคุณภาพของสัตว์ทดลองของมหาวิทยาลัยให้ได้มาตรฐานสากล
ในปี พ.ศ. 2554 ได้มีการแต่งตั้ง คณะกรรมการกับดูแลและรับผิดชอบจัดการเรื่องของการใช้สัตว์ มหาวิทยาลัยพะเยาขึ้นเพื่อทำหน้าที่รวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับความต้องการใช้สัตว์ทดลองของมหาวิทยาลัยพะเยา รวมถึงวางแผนนโยบายเกี่ยวกับการกำกับดูแลและรับผิดชอบเรื่องการใช้สัตว์และมีการประชุมหารือกันเป็นประจำทุกเดือนเพื่อดำเนินการการรับรองการใช้สัตว์ทดลอง โดยที่ผ่านมามีโครงการที่ยื่นขอรับรองการใช้สัตว์ทดลองที่ดำเนินการ ณ อาคารสัตว์ทดลองมหาวิทยาลัยพะเยา จำนวน 5 โครงการ ซึ่งโครงการดังกล่าว จะต้องดำเนินการปี พ.ศ. 2556 และปี พ.ศ. 2557 จึงต้องมีความจำเป็นเร่งด่วนในการเตรียมความพร้อมในการเปิดดำเนินการของ ศูนย์วิจัยสัตว์ทดลองมหาวิทยาลัยพะเยา เพื่อดำเนินการเลี้ยงสัตว์ทดลองและดำเนินโครงการวิจัยเพื่อตอบสนองต่อความต้องการของนักวิจัย เพื่อให้ผลงานวิจัยได้รับการยอมรับและสามารถตีพิมพ์ตามแผนของโครงการวิจัยได้