เมื่อวันที่ 14–16 สิงหาคม 2569 ดร.ปิยะพงษ์ สุปัญโญ รองคณบดีฝ่ายนวัตกรรม วิจัยและพัฒนาเครือข่าย คณะบริหารธุรกิจและนิเทศศาสตร์ มหาวิทยาลัยพะเยา เข้าร่วมงาน Chiangrai Coffee & Tea Festival 2026 และได้รับเชิญเป็นวิทยากรในกิจกรรมเสวนาหัวข้อ “ปลูกอย่างไรให้โลกซื้อ” เพื่อแลกเปลี่ยนองค์ความรู้และแนวทางการยกระดับกาแฟไทยจากแหล่งผลิตสู่ตลาดทั้งในประเทศและต่างประเทศ พร้อมส่งเสริมการบูรณาการกาแฟในพื้นที่ล้านนาตะวันออกให้เกิดเป็นเครือข่ายทางเศรษฐกิจอย่างเป็นระบบ
การเสวนามุ่งเน้นศักยภาพของพื้นที่ล้านนาตะวันออก ได้แก่ จังหวัดเชียงราย พะเยา แพร่ และน่าน ซึ่งมีความโดดเด่นทั้งด้านทรัพยากรธรรมชาติ ภูมิประเทศ วัฒนธรรม และองค์ความรู้ของเกษตรกร โดยสามารถนำทุนทางพื้นที่ดังกล่าวมาพัฒนาเป็นอัตลักษณ์ของกาแฟแต่ละจังหวัด และเชื่อมโยงเป็น เครือข่ายกาแฟล้านนาตะวันออก (Eastern Lanna Coffee Network) เพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันและสร้างโอกาสทางการตลาดในระดับประเทศและนานาชาติ
สาระสำคัญของการเสวนาได้เสนอแนวทางการปรับมุมมองจากการพิจารณา “กาแฟ” ในฐานะสินค้าเกษตร ไปสู่การพัฒนา ระบบคุณค่ากาแฟ (Coffee Value Ecosystem) ที่เชื่อมโยงตลอดห่วงโซ่ ตั้งแต่ต้นน้ำ กลางน้ำ ปลายน้ำ การตลาด และการท่องเที่ยว โดยต้นน้ำมุ่งเน้นการพัฒนาคุณภาพและมาตรฐานการผลิต กลางน้ำให้ความสำคัญกับการแปรรูปและการสร้างผลิตภัณฑ์มูลค่าเพิ่ม ขณะที่ปลายน้ำมุ่งพัฒนาแบรนด์ การตลาด และช่องทางการจัดจำหน่าย ตลอดจนสร้างกลไกให้ผู้ซื้อทั้งในประเทศและต่างประเทศเข้ามามีส่วนร่วมตั้งแต่กระบวนการผลิต
นอกจากนี้ ที่ประชุมให้ความสำคัญกับการพัฒนา Coffee Tourism โดยเชื่อมโยงแหล่งปลูกกาแฟ โรงคั่ว คาเฟ่ ชุมชน และเส้นทางท่องเที่ยวเข้าด้วยกัน เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มจากทั้งผลิตภัณฑ์ ประสบการณ์ และเรื่องราวของพื้นที่ อันจะช่วยขยายโอกาสในการสร้างรายได้ให้แก่เกษตรกร ชุมชน และผู้ประกอบการในห่วงโซ่กาแฟ
แนวทางการดำเนินงานที่สำคัญ คือ การสร้างความร่วมมือระหว่างเกษตรกร ผู้ประกอบการ โรงคั่ว คาเฟ่ ผู้ส่งออก ผู้ซื้อ นักท่องเที่ยว หน่วยงานภาครัฐ และสถาบันการศึกษา เพื่อร่วมกันพัฒนาห่วงโซ่คุณค่ากาแฟให้มีความเชื่อมโยงตั้งแต่การผลิต การแปรรูป การตลาด ไปจนถึงการท่องเที่ยว รวมทั้งพัฒนาผลผลิตให้สอดคล้องกับความต้องการของตลาดและผู้ซื้อ เพื่อเพิ่มโอกาสในการซื้อขายและสร้างความสัมพันธ์ทางการค้าอย่างต่อเนื่อง
การเข้าร่วมกิจกรรมดังกล่าวสะท้อนบทบาทของมหาวิทยาลัยพะเยาในการนำองค์ความรู้ด้านนวัตกรรม การวิจัย การตลาด การท่องเที่ยว และการพัฒนาห่วงโซ่คุณค่า มาบูรณาการกับศักยภาพของกาแฟในพื้นที่ล้านนาตะวันออก เพื่อสนับสนุนการพัฒนาเศรษฐกิจฐานราก เพิ่มโอกาสทางการตลาดให้แก่เกษตรกรและผู้ประกอบการ และผลักดันกาแฟจากพื้นที่ให้สามารถก้าวจาก “Local Coffee” สู่ “Global Coffee” ได้อย่างมีคุณภาพและยั่งยืน