“จากแดนฝิ่นสู่ถิ่นกาแฟ พื้นที่เรียนรู้อัตลักษณ์ชุมชนสู่การท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน” BCA ม.พะเยา ขับเคลื่อน Learning Space & Research and Learning Hub ยกระดับกาแฟพิเศษและการท่องเที่ยวเชิงกาแฟ สู่การพัฒนาเศรษฐกิจชุมชนอย่างยั่งยืน

ระหว่างวันที่ 24–25 ตุลาคม 2569 คณะบริหารธุรกิจและนิเทศศาสตร์ มหาวิทยาลัยพะเยา ดำเนินโครงการ Learning Space & Research and Learning Hub ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 ภายใต้กิจกรรม “การพัฒนาพื้นที่ศูนย์เรียนรู้กาแฟพิเศษ (Specialty Coffee) และการท่องเที่ยวเชิงกาแฟ (Coffee Tourism) แบบบูรณาการ” ณ พื้นที่บ้านปางปูเลาะ ผาแดง และป่าเมี้ยง อำเภอแม่ใจ จังหวัดพะเยา เพื่อส่งเสริมการพัฒนาศักยภาพชุมชนผู้ปลูกกาแฟ ยกระดับคุณภาพและมูลค่าผลิตภัณฑ์กาแฟ ตลอดจนพัฒนาทรัพยากรและอัตลักษณ์ท้องถิ่นสู่การท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์อย่างยั่งยืน

การดำเนินโครงการมุ่งเน้นการบูรณาการองค์ความรู้จากหลากหลายศาสตร์ ได้แก่ การบริหารธุรกิจ การบัญชี การเงิน เศรษฐศาสตร์ การสื่อสาร การท่องเที่ยว เทคโนโลยีการเกษตร และนวัตกรรม เพื่อสร้างกระบวนการเรียนรู้ร่วมกันระหว่างมหาวิทยาลัยกับชุมชน พร้อมส่งเสริมการนำองค์ความรู้ทางวิชาการไปประยุกต์ใช้ในการพัฒนากาแฟพิเศษและการท่องเที่ยวเชิงกาแฟตลอดห่วงโซ่คุณค่า (Coffee Value Chain)

กิจกรรมการถ่ายทอดองค์ความรู้และฝึกปฏิบัติครอบคลุม 6 ด้านสำคัญ ได้แก่

1. การผลิตและยกระดับคุณภาพกาแฟพิเศษ ถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านการคัดแยกและประเมินคุณภาพเมล็ดกาแฟ โดยนายภูวนัย คำปิ่นคำ ประธานกลุ่มวิสาหกิจชุมชนกาแฟโรบัสต้าพะเยา ร่วมกับวิทยากรจากสถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน) และการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ด้านการบริหารจัดการสวนกาแฟเพื่อพัฒนาสู่กาแฟพิเศษ โดยอาจารย์ ดร.คุณากร ขัติศรี จากคณะเกษตรศาสตร์และทรัพยากรธรรมชาติ มหาวิทยาลัยพะเยา

2. นวัตกรรมและการเพิ่มมูลค่าผลผลิตกาแฟ ถ่ายทอดเทคนิคการจัดเก็บเปลือกกาแฟเพื่อพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์ Cascara โดยสถาบันนวัตกรรมและถ่ายทอดเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยพะเยา เพื่อส่งเสริมการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า ลดวัสดุเหลือใช้จากกระบวนการผลิต และสร้างโอกาสในการพัฒนาผลิตภัณฑ์มูลค่าเพิ่ม

3. การพัฒนาทักษะกาแฟและการบริการ จัดกิจกรรมฝึกปฏิบัติการดริปกาแฟเบื้องต้น โดยคุณสุกัญญา อินทะเรืองศร ผู้เชี่ยวชาญด้านกาแฟ (Barista) เพื่อพัฒนาทักษะการชงกาแฟ การบริการ และการนำเสนออัตลักษณ์กาแฟท้องถิ่นให้เป็นที่รู้จักมากยิ่งขึ้น

4. การบริหารธุรกิจ บัญชี และการเงินชุมชน ถ่ายทอดความรู้ด้านการจัดทำบัญชีครัวเรือน การบริหารรายรับรายจ่าย การจัดการต้นทุน และการวางแผนทางการเงิน โดยผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.บังอร สวัสดิ์สุข อาจารย์ประจำหลักสูตรบัญชีบัณฑิต ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.อริยา เผ่าเครื่อง อาจารย์ประจำสาขาวิชาเศรษฐศาสตร์ และ ดร.สมคิด ยาเคน อาจารย์ประจำสาขาวิชาการเงินและการลงทุน เพื่อเสริมสร้างความรู้ทางการเงินและความเข้มแข็งทางเศรษฐกิจของครัวเรือนและชุมชน

5. การสื่อสารดิจิทัลและการตลาดการท่องเที่ยว ถ่ายทอดเทคนิคการออกแบบเนื้อหาและการใช้สื่อประชาสัมพันธ์การท่องเที่ยวเชิงกาแฟ โดยรองศาสตราจารย์ ดร.พรพรรณ จันทร์แดง ประธานหลักสูตรนิเทศศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาการสื่อสารสื่อใหม่ เพื่อพัฒนาทักษะการสื่อสารอัตลักษณ์ชุมชน การสร้างเรื่องราวผลิตภัณฑ์ และการประชาสัมพันธ์ผ่านช่องทางดิจิทัล

6. การพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงกาแฟ (Coffee Tourism) ดำเนินกิจกรรมสำรวจและประเมินศักยภาพทรัพยากรการท่องเที่ยว การจัดการโฮมสเตย์ และการออกแบบกิจกรรมเรียนรู้และประสบการณ์ท่องเที่ยวเชิงกาแฟ โดยผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.สุริยา สุวรรณทิพยโชติ ประธานหลักสูตรการท่องเที่ยวและการโรงแรม และ ดร.ปิยะพงษ์ สุปัญโญ รองคณบดีฝ่ายนวัตกรรมวิจัยและพัฒนาเครือข่าย เพื่อเชื่อมโยงกระบวนการผลิตกาแฟ วิถีชีวิต วัฒนธรรม และภูมิปัญญาท้องถิ่น สู่การพัฒนากิจกรรมท่องเที่ยวที่สามารถสร้างมูลค่าเพิ่มและกระจายรายได้สู่ชุมชน

การดำเนินโครงการดังกล่าวสะท้อนบทบาทของคณะบริหารธุรกิจและนิเทศศาสตร์ มหาวิทยาลัยพะเยา ในการขับเคลื่อนการพัฒนาเชิงพื้นที่ผ่านการบูรณาการพันธกิจด้านการเรียนการสอน การวิจัย การบริการวิชาการ และการสร้างเครือข่ายความร่วมมือระหว่างมหาวิทยาลัย หน่วยงานภาครัฐ ผู้เชี่ยวชาญ และชุมชนท้องถิ่น

ทั้งนี้ โครงการมุ่งวางรากฐานการพัฒนาพื้นที่บ้านปางปูเลาะ ผาแดง และป่าเมี้ยง ให้เป็น พื้นที่การเรียนรู้และศูนย์กลางการพัฒนาองค์ความรู้ด้านกาแฟพิเศษและการท่องเที่ยวเชิงกาแฟ (Specialty Coffee & Coffee Tourism Learning Hub) ที่สามารถเชื่อมโยงความรู้ทางวิชาการกับภูมิปัญญาชุมชน ส่งเสริมการสร้างมูลค่าเพิ่มตลอดห่วงโซ่คุณค่ากาแฟ และสนับสนุนการพัฒนาเศรษฐกิจฐานรากอย่างยั่งยืน

“Learning Space & Research and Learning Hub: เรียนรู้ร่วมกับชุมชน สร้างนวัตกรรมจากพื้นที่ ยกระดับคุณค่ากาแฟและการท่องเที่ยวสู่ความยั่งยืน”