มหาวิทยาลัยพะเยา จัดโครงการ ตานข้าวใหม่ใส่บาตรหลวง ประจำปี 2569 โดยมีหน่วยงานภาครัฐ ภาคประชาชน และชุมชนท้องถิ่น ในจังหวัดพะเยา เข้าร่วมเพื่อสืบสาน อนุรักษ์ และฟื้นฟูประเพณีล้านนาอันทรงคุณค่าของจังหวัดพะเยา พร้อมปลูกฝังจิตสำนึกด้านศิลปวัฒนธรรมให้แก่เยาวชนและสังคม โดยกิจกรรมจัดขึ้นระหว่างวันที่ 17–18 มกราคม 2569 ณ บริเวณกว๊านพะเยา วัดติโลกอาราม และวัดศรีโคมคำ (พระอารามหลวง) อำเภอเมืองพะเยา จังหวัดพะเยา

วันอาทิตย์ที่ 18 มกราคม 2569 รองศาสตราจารย์ ดร.สุภกร พงศบางโพธิ์ อธิการบดีมหาวิทยาลัยพะเยา เป็นประธานในกิจกรรมตานข้าวใหม่ใส่บาตรหลวง โดยได้รับเกียรติจากนางสาวอรอาภา โล่ห์วีระ ผู้ว่าราชการจังหวัดพะเยา พร้อมด้วยคณะผู้บริหาร บุคลากร นิสิตมหาวิทยาลัยพะเยา หัวหน้าส่วนราชการ และประชาชนในจังหวัดพะเยา เข้าร่วมพิธีอย่างพร้อมเพรียง ท่ามกลางบรรยากาศแห่งศรัทธาและความงดงามของวัฒนธรรมล้านนา

กิจกรรมสำคัญในปีนี้ คือ ขบวนเรือแห่ข้าวใหม่ข้าวทิพย์ถวายพระเจ้าตนหลวง พระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์คู่บ้านคู่เมืองพะเยา อายุกว่า 535 ปี ซึ่งถือเป็นเอกลักษณ์หนึ่งเดียวในโลก โดยเริ่มต้นขบวนจากท่าเรือวัดติโลกอาราม ล่องผ่านกว๊านพะเยา ไปขึ้นที่ท่าน้ำหลังพระอุโบสถ วัดศรีโคมคำ ภายในขบวนประกอบด้วยบาตรหลวง (บาตรขนาดใหญ่) ใส่ข้าวใหม่ที่ผ่านพิธีกวนข้าวทิพย์ ขบวนสุ่มหมากสุ่มพลู ขบวนเทพบุตร–เทพธิดา และขบวนเรือเครื่องสักการะ เพื่ออัญเชิญไปถวายแด่พระเจ้าตนหลวง โดยการจัดขบวนและเครื่องสักการะดำเนินการโดย ศูนย์ศิลปะและวัฒนธรรมล้านนา มหาวิทยาลัยพะเยา

ก่อนการจัดพิธีตานข้าวใหม่ใส่บาตรหลวง มหาวิทยาลัยพะเยาได้จัดกิจกรรมสำคัญเมื่อวันเสาร์ที่ 17 มกราคม 2569 ณ ลานอนุสาวรีย์พญางำเมือง อำเภอเมืองพะเยา โดยมี รองศาสตราจารย์ ดร.สุภกร พงศบางโพธิ์ อธิการบดีมหาวิทยาลัยพะเยา เป็นประธานในพิธี และนางสาวอรอาภา โร่ห์วีระ ผู้ว่าราชการจังหวัดพะเยา กล่าวต้อนรับผู้เข้าร่วมงาน

กิจกรรมวันนี้ประกอบด้วยพิธีเจริญพระพุทธมนต์เพื่อความเป็นสิริมงคลแก่บ้านเมืองและประชาชน และพิธีกวนข้าวทิพย์ตามขนบธรรมเนียมโบราณ อันเป็นกระบวนการที่สะท้อนถึงพลังความร่วมมือของชุมชน ความศรัทธาในพระพุทธศาสนา และการสืบทอดภูมิปัญญาท้องถิ่นจากรุ่นสู่รุ่น โดยมีผู้ว่าราชการจังหวัดพะเยา คณะผู้บริหารมหาวิทยาลัยพะเยา หัวหน้าส่วนราชการ ผู้นำท้องที่ ผู้นำท้องถิ่น ตลอดจนประชาชนและนิสิตเข้าร่วมกิจกรรมอย่างพร้อมเพรียง

มหาวิทยาลัยพะเยาให้ความสำคัญกับการทำนุบำรุงศิลปะและวัฒนธรรมมาอย่างต่อเนื่อง โดยกำหนดเป็นพันธกิจหลักตั้งแต่ก่อตั้งมหาวิทยาลัย มุ่งเชื่อมโยงองค์ความรู้ทางวิชาการกับการอนุรักษ์ สืบสาน และพัฒนาต่อยอดมรดกทางวัฒนธรรมท้องถิ่น ประเพณีตานข้าวใหม่ใส่บาตรหลวงจึงมิใช่เพียงพิธีกรรมทางศาสนา หากแต่เป็นกระบวนการเรียนรู้ร่วมกันของนิสิต บุคลากร และชุมชน ในการรักษาอัตลักษณ์และคุณค่าทางวัฒนธรรมของจังหวัดพะเยาให้คงอยู่

ในปี 2569 นี้ ยังเป็นวาระครบรอบ 16 ปี แห่งการก่อตั้งมหาวิทยาลัยพะเยา และได้จัดกิจกรรมขึ้นเพื่อน้อมถวายเป็นพระราชกุศลแด่ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวงอีกด้วย

ประเพณีตานข้าวใหม่ ถือเป็นมรดกทางศิลปวัฒนธรรมและภูมิปัญญาของภาคเหนือที่สะท้อนความผูกพันระหว่างเกษตรกร ธรรมชาติ และสิ่งศักดิ์สิทธิ์ แม้เคยเลือนหายไปตามกาลเวลา แต่มหาวิทยาลัยพะเยาได้ฟื้นฟูขึ้นตั้งแต่ปี พ.ศ. 2550 จนถึงปัจจุบัน เพื่อยกระดับการอนุรักษ์และต่อยอดประเพณีให้สอดคล้องกับบริบทสังคมร่วมสมัย

การจัดกิจกรรมตานข้าวใหม่ใส่บาตรหลวงในครั้งนี้ นับเป็นพลังความร่วมมือของทุกภาคส่วน ที่ช่วยกันธำรงรักษา สืบสาน และส่งต่อคุณค่าทางศิลปวัฒนธรรมล้านนา ให้คงอยู่คู่จังหวัดพะเยาอย่างยั่งยืนต่อไป