วันที่ 20 กันยายน 2569 คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยพะเยา นำโดย ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ทิพย์วรรณ สรรพสัตย์ หัวหน้าโครงการ จัดกิจกรรมอบรมเชิงปฏิบัติการ “ชีววิทยาของผึ้ง การจัดการการเลี้ยง ด้วยชุดอุปกรณ์กล่องเลี้ยงผึ้งโพรงที่เหมาะสม” ครั้งที่ 1 ณ บ้านนางิ้ว หมู่ 1 ตำบลนางิ้ว อำเภอสังคม จังหวัดหนองคาย เพื่อถ่ายทอดองค์ความรู้และเทคโนโลยีการเลี้ยง ผึ้งโพรงไทย (Apis cerana) สู่การนำไปใช้ประโยชน์จริงของเกษตรกร
กิจกรรมดังกล่าวดำเนินงานภายใต้โครงการ “ขยายผลเทคโนโลยีพันธุ์ผึ้งโพรงไทยเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตและยกระดับรายได้เกษตรกร” เลขที่สัญญา PRP6707030910 ซึ่งได้รับทุนสนับสนุนจาก สำนักงานพัฒนาการวิจัยการเกษตร (องค์การมหาชน) ภายใต้โครงการมุ่งเป้าฯ แผนงาน “ครัวเรือนเกษตรกร 20,000 ครัวเรือน มีรายได้เพิ่มขึ้น 20% ด้วยเทคโนโลยีที่เหมาะสมและทันสมัย ภายใน 2 ปี (ปีที่ 2)”
การอบรมมุ่งพัฒนาความรู้ด้าน ชีววิทยาของผึ้งโพรงไทย การจัดการรัง และการใช้กล่องเลี้ยงผึ้งที่เหมาะสม ควบคู่กับการฝึกปฏิบัติ เพื่อให้เกษตรกรสามารถนำเทคโนโลยีไปประยุกต์ใช้ในการเพิ่มประสิทธิภาพการเลี้ยงและสร้างโอกาสในการเพิ่มรายได้ โดยโครงการได้ ส่งมอบกล่องเลี้ยงผึ้งโพรง ขาตั้งกล่อง และหมวกกันผึ้ง รวมจำนวน 200 ชุด ให้แก่เกษตรกร 20 ราย จากกลุ่มแปลงใหญ่ผึ้งโพรงป่าชุมชนนางิ้ว
นอกจากการถ่ายทอดเทคโนโลยี โครงการยังมุ่งสร้าง เครือข่ายความร่วมมือระหว่างมหาวิทยาลัย นักวิจัย เกษตรกร ชุมชน และภาคีที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้เกิดการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ การติดตามผล และการขยายผลเทคโนโลยีอย่างต่อเนื่อง พร้อมพัฒนาพื้นที่สู่ “Apis cerana Learning Hub” ซึ่งจะเป็นฐานการเรียนรู้ด้านผึ้งโพรงไทย เชื่อมโยง งานวิจัย การเรียนการสอน การถ่ายทอดเทคโนโลยี การพัฒนาอาชีพ และการอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพ เข้ากับการพัฒนาชุมชนอย่างยั่งยืน
การดำเนินงานดังกล่าวสอดคล้องกับ เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) โดยเฉพาะ SDG 1 การขจัดความยากจน, SDG 2 การขจัดความหิวโหย, SDG 8 งานที่มีคุณค่าและการเติบโตทางเศรษฐกิจ, SDG 12 การผลิตและการบริโภคที่ยั่งยืน, SDG 15 การใช้ประโยชน์จากระบบนิเวศทางบก และ SDG 17 ความร่วมมือเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน ผ่านการเพิ่มศักยภาพและโอกาสด้านรายได้ของเกษตรกร ควบคู่กับการอนุรักษ์ผึ้งพื้นถิ่นและระบบนิเวศในชุมชน
จากงานวิจัยสู่การใช้ประโยชน์ จากเกษตรกรต้นแบบสู่เครือข่ายการเรียนรู้ เพื่อพัฒนา Apis cerana Learning Hub และยกระดับการเลี้ยงผึ้งโพรงไทยอย่างยั่งยืน