วันที่ 28 - 29 กันยายน 2569 ผศ.อุดม งามเมืองสกุล คณบดีคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยพะเยา และตัวแทนจากคลินิกกฎหมาย มหาวิทยาลัยพะเยา ได้รับเชิญเข้าร่วมเวทีเปิดตัวโครงการและแลกเปลี่ยนเรียนรู้ “One Plan Plus: ยกระดับวาระสุขภาวะกลุ่มเปราะบางสู่วาระจังหวัด” ในฐานะภาคีเครือข่ายกฎหมายและนโยบายสุขภาวะ (เครือข่ายนักกฎหมายท้องถิ่นและนโยบายสาธารณะ) ณ โรงแรมแมนดาริน พระราม 4 กรุงเทพมหานคร จัดขึ้นโดยสถาบันส่งเสริมภาคประชาสังคม (สสป.) ภายใต้การสนับสนุนของสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.)

เวทีดังกล่าวจัดขึ้นเพื่อถอดบทเรียนความสำเร็จจากจังหวัดต้นแบบ ซึ่งรวมถึงจังหวัดพะเยา เพื่อขยายผลกลไกบูรณาการเชิงพื้นที่สู่ 14 จังหวัดทั่วประเทศ มุ่งนำข้อเสนอสุขภาวะของประชาชนกลุ่มเปราะบางเข้าสู่แผนพัฒนาจังหวัดและแผนปฏิบัติราชการประจำปีอย่างเป็นรูปธรรม โดยอาศัยช่องทางกฎหมายตามพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยการบริหารงานเชิงพื้นที่แบบบูรณาการ พ.ศ. 2565 และระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยการจัดทำแผนและประสานแผนพัฒนาพื้นที่ฯ พ.ศ. 2562 เพื่อให้เกิดการจัดสรรทรัพยากรและงบประมาณลงสู่เศรษฐกิจฐานรากและคุณภาพชีวิตอย่างแท้จริง

เชื่อมพลังภาคประชาชน ท้องที่ ท้องถิ่น สู่การขับเคลื่อนกฎหมายสุขภาวะ

บทบาทสำคัญของคลินิกกฎหมาย คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยพะเยา คือการทำให้ "กฎหมายเป็นเรื่องที่จับต้องได้และกินได้" ไม่หยุดอยู่เพียงตัวบทหรือในห้องเรียน แต่ถูกนำมาเป็นเครื่องมือคุ้มครองสิทธิและสร้างสุขภาวะที่ดีให้แก่ชุมชน โดยเน้นการทำหน้าที่เป็นตัวกลางประสานความร่วมมือระหว่าง 4 พลังสำคัญในพื้นที่ ได้แก่:

• ภาคประชาชนและกลุ่มเปราะบาง: ลงพื้นที่รับฟังเสียงสะท้อน ปัญหาปากท้อง ที่อยู่อาศัย และสิทธิขั้นพื้นฐาน เพื่อนำข้อมูลความเดือดร้อนจริงมาเป็นตัวตั้ง

• ภาคประชาสังคม: ร่วมจัดลำดับความสำคัญของปัญหาและพัฒนาข้อเสนอเชิงนโยบายสุขภาวะร่วมกันอย่างเป็นระบบ โดยไม่ปล่อยให้ข้อเสนอหยุดอยู่แค่เวทีเสวนา

• ผู้นำท้องที่ (กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน): เชื่อมโยงฐานข้อมูลครัวเรือนและปัญหาเชิงลึกในระดับหมู่บ้านและตำบล

• องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) และหน่วยงานภาครัฐ: ร่วมกันหาแนวทางปลดล็อกข้อจำกัดทางระเบียบและกฎหมายที่เป็นอุปสรรค เพื่อผลักดันข้อเสนอเข้าสู่แผนพัฒนาท้องถิ่น แผนพัฒนาอำเภอ และแผนพัฒนาจังหวัดอย่างเป็นทางการ

ตอบโจทย์วิสัยทัศน์คณะนิติศาสตร์ ม.พะเยา และเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs)

การมีส่วนร่วมในเครือข่ายครั้งนี้สะท้อนเจตนารมณ์ตามวิสัยทัศน์ของคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยพะเยา ที่มุ่งเน้นการใช้องค์ความรู้ทางกฎหมายเพื่อรับใช้สังคมและชุมชน พร้อมทั้งเชื่อมโยงกับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนของสหประชาชาติ (SDGs) ได้อย่างชัดเจน:

• SDG 3 (Good Health and Well-being): สนับสนุนสุขภาวะที่ดีและยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนและกลุ่มเฉพาะในพื้นที่

• SDG 10 (Reduced Inequalities): ลดความเหลื่อมล้ำทางสังคม ช่วยให้กลุ่มเปราะบางเข้าถึงสิทธิ สวัสดิการ และการบริการของรัฐอย่างเท่าเทียม

• SDG 16 (Peace, Justice, and Strong Institutions): พัฒนากลไกทางกฎหมายและนโยบายสาธารณะที่มีส่วนร่วม โปร่งใส และสร้างความเป็นธรรมให้เกิดขึ้นในระดับพื้นที่

• SDG 17 (Partnerships for the Goals): สานพลังความร่วมมือระหว่างสถาบันการศึกษา หน่วยงานรัฐ ภาคประชาสังคม และชุมชนท้องถิ่นในการพัฒนาพื้นที่อย่างยั่งยืน

ก้าวย่างของคลินิกกฎหมาย มหาวิทยาลัยพะเยา ในเวที One Plan Plus ครั้งนี้ จึงเป็นจุดเริ่มต้นสำคัญในการแปลงองค์ความรู้ทางกฎหมายไปสู่การปฏิบัติการจริง เพื่อให้เสียงของพี่น้องประชาชนในพื้นที่จังหวัดพะเยาถูกบรรจุเป็นนโยบายและแผนงานที่สร้างการเปลี่ยนแปลงด้านสุขภาวะอย่างยั่งยืนต่อไป