วันเสาร์ที่ 7 พฤศจิกายน 2569 มหาวิทยาลัยพะเยา โดยกองบริหารงานวิจัย นำโดย ศาสตราจารย์ ดร.เสมอ ถาน้อย รองอธิการบดีฝ่ายวิจัยและนวัตกรรม พร้อมด้วยคณะกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ ลงพื้นที่ตรวจเยี่ยมและติดตามความก้าวหน้าโครงการวิจัยเชิงพื้นที่ ณ ชุมชนบ้านปางปูเลาะ หมู่ที่ 13 ตำบลศรีถ้อย อำเภอแม่ใจ จังหวัดพะเยา เพื่อติดตามการดำเนินงานโครงการ “การยกระดับชุมชนสู่สุขภาวะที่ดีและการพึ่งพาตนเองอย่างยั่งยืนจากการคัดกรองสุขภาพและให้ความรู้ด้านสุขภาพ ผ่านการประยุกต์ใช้แอปพลิเคชัน” ที่มุ่งทลายข้อจำกัดด้านการเดินทางของชุมชนชาติพันธุ์บนพื้นที่สูง ด้วยการนำเทคโนโลยีพร้อมใช้ (Appropriate Technology) ผสานองค์ความรู้เวชศาสตร์ครอบครัวและระบบปัญญาประดิษฐ์ (AI) มาพัฒนาเป็นแอปพลิเคชันคัดกรองความเสี่ยงโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) และโรคมะเร็งเบื้องต้นที่ใช้งานง่าย

ในการลงพื้นที่ครั้งนี้ ได้รับเกียรติจากคณะกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิร่วมตรวจเยี่ยมและให้ข้อเสนอแนะ ประกอบด้วย คุณเบญจมาศ ตีระมาศวนิช ผู้ทรงคุณวุฒิจากหน่วยบริหารและจัดการทุนด้านการพัฒนาระดับพื้นที่ (บพท.) ผู้ช่วยศาสตราจารย์ชนิดา ป้อมเสน จากมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลกรุงเทพ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ธัชชา สามพิมพ์ จากมหาวิทยาลัยราชภัฏนครศรีธรรมราช ดร.วารัชต์ มัธยมบุรุษ รองผู้อำนวยการสถาบันนวัตกรรมและถ่ายทอดเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยพะเยา และนางสาวอัญชลี เทียมคีรี ผู้อำนวยการกองบริหารงานวิจัย มหาวิทยาลัยพะเยา โดยมี นายแพทย์สุทธิวัฒน์ เจียมตระกูล รองคณบดีฝ่ายวิจัย นวัตกรรมและการควบคุมภายใน คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยพะเยา ในฐานะหัวหน้าโครงการ พร้อมทีมนักวิจัยสายวิชาการด้านเวชศาสตร์ครอบครัวและสุขภาพดิจิทัล (Digital Health) ร่วมนำเสนอผลการดำเนินงาน ท่ามกลางการต้อนรับและความร่วมมืออย่างดียิ่งจากผู้นำชุมชน อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) บุคลากรจากโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลศรีถ้อย และผู้แทนจากสำนักงานเกษตรอำเภอแม่ใจ

หัวใจสำคัญของโครงการนี้คือการวางกลไกส่งเสริมสุขภาวะโดยชุมชนเป็นฐาน (Community-based Healthcare) ผ่านการบ่มเพาะแกนนำชุมชนและ อสม. ให้ยกระดับเป็น "นวัตกรชุมชน" เพื่อลงพื้นที่ตรวจคัดกรองเชิงรุกให้แก่ประชาชนในกลุ่มเป้าหมาย 100–200 คน ซึ่งระบบสามารถเชื่อมโยงข้อมูลกลุ่มเสี่ยงสูงเพื่อส่งต่อเข้าสู่ระบบบริการของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลศรีถ้อยได้อย่างแม่นยำและทันท่วงที ช่วยลดอุปสรรคด้านระยะทางและเพิ่มโอกาสในการเข้าถึงการรักษาตั้งแต่ระยะเริ่มต้น

ผลสัมฤทธิ์จากการดำเนินงานไม่เพียงช่วยประหยัดเวลาและลดภาระค่าใช้จ่ายในการเดินทางไปโรงพยาบาลของชาวบ้าน โดยมีเป้าหมายสร้างผลตอบแทนทางสังคมจากการลงทุน (SROI) ไม่น้อยกว่า 2 เท่าเท่านั้น แต่ยังช่วยลดอัตราการเจ็บป่วยและการเสียชีวิตก่อนวัยอันควรจากโรคเรื้อรัง พร้อมยกระดับขีดความสามารถให้ชุมชนมีระบบสุขภาพที่พึ่งพาตนเองได้อย่างเข้มแข็ง สะท้อนบทบาทสำคัญของมหาวิทยาลัยพะเยาในการบูรณาการพลังร่วมกับภาคีเครือข่าย นำนวัตกรรมทางการแพทย์เชิงรุกและเทคโนโลยีดิจิทัลไปยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนในพื้นที่ห่างไกลได้อย่างยั่งยืน