เมื่อวันที่ 13 พฤศจิกายน 2569 คณะเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร มหาวิทยาลัยพะเยา นำโดย ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.จิราพร ไชยวงค์สาย รองคณบดีฝ่ายวิจัยและนวัตกรรม พร้อมด้วย ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.นครินทร์ ชัยแก้ว หัวหน้าโครงการวิจัย และ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.บวรศักดิ์ ศรีสังสิทธิสันติ ผู้ช่วยคณบดีฝ่ายกิจการพิเศษ พร้อมทีมนักวิจัย ร่วมต้อนรับคณะกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิในการลงพื้นที่ติดตามความก้าวหน้าโครงการวิจัย ณ ข่วงศิลป์เก๊าโก่ ริมกว๊านพะเยา และเส้นทางมรดกวัฒนธรรมสู่วัดศรีอุโมงค์คำ จังหวัดพะเยา
การลงพื้นที่ครั้งนี้ดำเนินการโดยกองบริหารงานวิจัย มหาวิทยาลัยพะเยา ภายใต้การมอบหมายของ ศาสตราจารย์ ดร.เสมอ ถาน้อย รองอธิการบดีฝ่ายวิจัยและนวัตกรรม โดยมี รองศาสตราจารย์ ดร.เจษฎา มิ่งฉาย รองอธิการบดีมหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์ เป็นผู้นำคณะกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ พร้อมด้วยผู้บริหารและผู้แทนหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ร่วมติดตามผลการดำเนินงานและให้ข้อเสนอแนะ โดยมีภาคีเครือข่ายด้านการท่องเที่ยว ผู้นำชุมชน และผู้ประกอบการในพื้นที่ร่วมกิจกรรม
โครงการดังกล่าวเป็นส่วนหนึ่งของ “โครงการพัฒนา Learning Space สู่การเป็น Research and Learning Hub ประจำปีงบประมาณ 2569” ภายใต้โครงการวิจัย “การพัฒนาพื้นที่การเรียนรู้มรดกวัฒนธรรมมีชีวิตเพื่อยกระดับการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์บนฐานทุนวัฒนธรรมของชุมชนวัดไชยอาวาส วัดหลวงราชสัณฐาน และวัดศรีอุโมงค์คำ จังหวัดพะเยา” โดยมี ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.นครินทร์ ชัยแก้ว เป็นหัวหน้าโครงการ มุ่งนำเทคโนโลยีดิจิทัลมารวบรวม อนุรักษ์ และต่อยอดทุนทางวัฒนธรรมสู่การสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจให้กับชุมชน
ไฮไลต์สำคัญของโครงการ คือการนำศักยภาพด้านเทคโนโลยีของคณะ ICT มาพัฒนานวัตกรรมเพื่อการท่องเที่ยวผ่าน 3 แนวทางหลัก ได้แก่ การจัดทำแผนที่วัฒนธรรมดิจิทัล (Cultural Mapping) ด้วยเทคโนโลยี GIS ซึ่งมีความก้าวหน้าแล้วกว่าร้อยละ 80 การพัฒนาแพลตฟอร์ม “Heritage AI” ผ่านเว็บไซต์ https://heritageai.site/ พร้อมระบบ “AI Cultural Guide” ผู้ช่วยอัจฉริยะสำหรับแนะนำเส้นทางท่องเที่ยว แหล่งเรียนรู้ประวัติศาสตร์ ร้านอาหาร คาเฟ่ และผลิตภัณฑ์ชุมชนผ่านสมาร์ตโฟน ตลอดจนการทดสอบระบบร่วมกับนักท่องเที่ยวจริง เพื่อพัฒนาแพลตฟอร์มให้ตอบโจทย์การใช้งานและเตรียมขยายผลรองรับการแข่งขันกีฬาสาธิตแห่งชาติ “คำมอกหลวงเกมส์”
นอกจากนี้ คณะกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิและคณะทำงานยังได้ร่วมสัมผัสประสบการณ์ท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม โดยเดินทางด้วยรถไฟฟ้านำเที่ยวจากข่วงศิลป์เก๊าโก่สู่วัดศรีอุโมงค์คำ พร้อมร่วมกิจกรรมเวิร์กช็อป “การสานตาแหลว” และรับฟังเรื่องราวมรดกวัฒนธรรมจากปราชญ์ชุมชน สะท้อนการผสานเทคโนโลยีดิจิทัลเข้ากับภูมิปัญญาท้องถิ่น เพื่อสร้างประสบการณ์การเรียนรู้และการท่องเที่ยวรูปแบบใหม่
การดำเนินงานครั้งนี้ตอกย้ำบทบาทของคณะ ICT มหาวิทยาลัยพะเยา ในฐานะหน่วยงานที่ขับเคลื่อนนวัตกรรมดิจิทัลเพื่อการพัฒนาเชิงพื้นที่ โดยนำองค์ความรู้ด้าน AI และ GIS มาประยุกต์ใช้ในการอนุรักษ์มรดกวัฒนธรรม ส่งเสริมเศรษฐกิจสร้างสรรค์ และสร้างโอกาสทางรายได้ให้แก่ชุมชน ผ่านความร่วมมือระหว่างมหาวิทยาลัย หน่วยงานภาครัฐ ภาคการท่องเที่ยว และประชาชนในพื้นที่ สอดคล้องกับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน SDG 11 เมืองและชุมชนที่ยั่งยืน ควบคู่กับ SDG 8 การเติบโตทางเศรษฐกิจ SDG 4 การศึกษาที่มีคุณภาพ และ SDG 17 ความร่วมมือเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน พร้อมผลักดัน 3 ชุมชนริมกว๊านพะเยาสู่การเป็นศูนย์กลางการเรียนรู้มรดกวัฒนธรรมมีชีวิต (Living Heritage Learning Hub) อย่างยั่งยืน”