มหาวิทยาลัยพะเยา ชูนวัตกรรม “เจลหอมว่านสาวหลง” ผสานภูมิปัญญาโคมล้านนา ยกระดับหัตถกรรมวัดป่าลานคำสู่เศรษฐกิจสร้างสรรค์อย่างยั่งยืน
วันอังคารที่ 10 พฤศจิกายน 2569 เวลา 13.30–14.30 น. กองบริหารงานวิจัย มหาวิทยาลัยพะเยา โดย ศาสตราจารย์ ดร.เสมอ ถาน้อย รองอธิการบดีฝ่ายวิจัยและนวัตกรรม มอบหมายให้คณะกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ นำโดย รองศาสตราจารย์ ดร.เจษฎา มิ่งฉาย รองอธิการบดีมหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์ พร้อมคณะ ลงพื้นที่ชุมชนวัดป่าลานคำ ตำบลแม่ต๋ำ อำเภอเมืองพะเยา จังหวัดพะเยา เพื่อตรวจเยี่ยมและติดตามความก้าวหน้าโครงการวิจัย “เจลหอมที่มีส่วนประกอบของว่านสาวหลงเพื่อเพิ่มมูลค่าแก่โคมไฟล้านนา” ของคณะเภสัชศาสตร์ ซึ่งมี ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ภก.ภูวิช ไชยคำวัง เป็นหัวหน้าโครงการ ร่วมกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น นำโดย ดร.จีรัชญ์พัฒน์ ใจเมือง รองนายกเทศมนตรีเมืองพะเยา ประธานชุมชน และกลุ่มช่างหัตถกรรมโคมล้านนา มุ่งยกระดับผลิตภัณฑ์พื้นบ้านด้วยศาสตร์ทางเภสัชกรรม เพื่อสร้างการเติบโตทางเศรษฐกิจและรายได้เสริมแก่ชุมชน ควบคู่กับการใช้ทรัพยากรสมุนไพรพื้นถิ่นอย่างคุ้มค่า และการอนุรักษ์ต่อยอดมรดกทางวัฒนธรรมล้านนาให้คงอยู่อย่างร่วมสมัย
ประเด็นสำคัญ
การขับเคลื่อนนวัตกรรม คือการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีที่เหมาะสม (Appropriate Technology) ด้านการพัฒนาสูตรตำรับทางเภสัชศาสตร์ตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำ เริ่มจากการสกัดน้ำมันหอมระเหยบริสุทธิ์จาก “ว่านสาวหลง” สมุนไพรพื้นถิ่นล้านนา สู่การพัฒนาสูตรตำรับเจลหอม (Fragrant Gel) ด้วยสารก่อเจลจากธรรมชาติ (κ-Carrageenan) ที่คงตัว ไม่แยกชั้น และปลดปล่อยกลิ่นหอมสม่ำเสมอ พร้อมออกแบบบรรจุภัณฑ์และจุดติดตั้งร่วมกับโคมไฟล้านนาอย่างปลอดภัย ไม่สัมผัสกระดาษหรือวงจรไฟฟ้า ถอดเปลี่ยนสะดวก และคงเอกลักษณ์ดั้งเดิมไว้ได้อย่างครบถ้วน ตลอดจนจัดทำขั้นตอนการปฏิบัติงานมาตรฐาน (SOP) เพื่อถ่ายทอดทักษะการผลิตและการควบคุมคุณภาพให้กลุ่มช่างในชุมชนทำได้ด้วยตนเอง นวัตกรรมดังกล่าวช่วย เปลี่ยนผ่านโคมไฟล้านนาจากของตกแต่งดั้งเดิมสู่ “ผลิตภัณฑ์เชิงประสบการณ์” (Experiential Product) ที่ผสานศิลปะ แสงสว่าง และกลิ่นอายอโรมาเธอราพี เพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันในตลาดของขวัญของฝากยุคใหม่ และพลิกฟื้นทุนทางวัฒนธรรมให้เป็นสินทรัพย์ทางเศรษฐกิจสร้างสรรค์ที่ช่วยให้ชุมชนวัดป่าลานคำพึ่งพาตนเองได้อย่างยั่งยืน