วันพุธที่ 14 มกราคม 2569 รองศาสตราจารย์ ดร.สุภกร พงศบางโพธิ์ อธิการบดีมหาวิทยาลัยพะเยา มอบหมายให้ รองศาสตราจารย์ ดร.ดิเรก ธีระภูธร รองอธิการบดีฝ่ายสื่อสารองค์กร ร่วมเป็นเกียรติและกล่าวต้อนรับในพิธีเปิด ศูนย์เรียนรู้การพัฒนาเศรษฐกิจชีวภาพระดับชุมชน ซึ่งจัดขึ้นเพื่อพัฒนาศูนย์เรียนรู้ให้เป็นพื้นที่ต้นแบบด้านการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรชีวภาพอย่างยั่งยืน เป็นแหล่งถ่ายทอดองค์ความรู้และภูมิปัญญาท้องถิ่นด้านการย้อมผ้าด้วยสีธรรมชาติและการทำผ้ามัดย้อมแบบชิโบริ ส่งเสริมการสร้างรายได้ให้ชุมชน ตลอดจนเสริมสร้างความร่วมมือระหว่างชุมชนและหน่วยงานภาคีเครือข่ายในการพัฒนาทรัพยากรชีวภาพและภูมิปัญญาท้องถิ่นอย่างมีประสิทธิภาพ ณ วิสาหกิจชุมชนกลุ่มผ้ามัดย้อมชิโบริสีธรรมชาติแม่อิง จังหวัดพะเยา
ในพิธีเปิด รองศาสตราจารย์ ดร.ดิเรก ธีระภูธร รองอธิการบดีฝ่ายสื่อสารองค์กร กล่าวต้อนรับผู้เข้าร่วมงาน พร้อมเน้นย้ำบทบาทของมหาวิทยาลัยพะเยาในการนำองค์ความรู้ทางวิชาการไปเชื่อมโยงกับชุมชน เพื่อยกระดับทรัพยากรชีวภาพและภูมิปัญญาท้องถิ่นให้เกิดคุณค่าเชิงเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อมอย่างสมดุล จากนั้น นายธัญญา อินต๊ะมอย ประธานวิสาหกิจชุมชนกลุ่มผ้ามัดย้อมชิโบริสีธรรมชาติแม่อิง จังหวัดพะเยา กล่าวรายงานถึงที่มาและความร่วมมือในการจัดตั้งศูนย์เรียนรู้ฯ ซึ่งเกิดจากการผนึกกำลังระหว่างชุมชน หน่วยงานภาครัฐ และสถาบันการศึกษา เพื่อสร้างพื้นที่เรียนรู้และพัฒนาศักยภาพของชุมชนอย่างเป็นรูปธรรม
โอกาสนี้ได้รับเกียรติจาก ดร.ธนิต ชังถาวร ผู้อำนวยการสำนักงานพัฒนาเศรษฐกิจจากฐานชีวภาพ (องค์การมหาชน) เป็นประธานกล่าวเปิดศูนย์เรียนรู้การพัฒนาเศรษฐกิจชีวภาพระดับชุมชน โดยเน้นย้ำความสำคัญของการนำทรัพยากรชีวภาพและความหลากหลายทางชีวภาพมาสร้างมูลค่าเพิ่มผ่านองค์ความรู้ วิจัย และนวัตกรรม เพื่อขับเคลื่อนเศรษฐกิจฐานรากให้เติบโตอย่างยั่งยืน จากนั้น นางสาวอรอาภา โล่ห์วีระ ผู้ว่าราชการจังหวัดพะเยา ได้กล่าวแสดงความยินดี พร้อมชื่นชมความร่วมมือของทุกภาคส่วนที่ร่วมกันพัฒนาศูนย์เรียนรู้แห่งนี้ให้เป็นต้นแบบสำคัญของจังหวัดพะเยา ในการส่งเสริมอาชีพ สร้างรายได้ และอนุรักษ์ภูมิปัญญาท้องถิ่นควบคู่กับการดูแลสิ่งแวดล้อม
การเปิดศูนย์เรียนรู้การพัฒนาเศรษฐกิจชีวภาพระดับชุมชนในครั้งนี้ นับเป็นก้าวสำคัญของการบูรณาการองค์ความรู้ทางวิชาการของมหาวิทยาลัยพะเยาเข้ากับภูมิปัญญาท้องถิ่นอย่างเป็นระบบ เพื่อเพิ่มมูลค่าให้กับทรัพยากรชีวภาพที่มีอยู่ในชุมชน โดยเฉพาะพืชท้องถิ่นที่สามารถนำมาใช้เป็นวัตถุดิบในการสกัดสีธรรมชาติสำหรับการย้อมผ้า ซึ่งช่วยลดการพึ่งพาสารเคมี ลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม และส่งเสริมการใช้ทรัพยากรอย่างรู้คุณค่า สอดคล้องกับแนวคิดเศรษฐกิจชีวภาพ (Bioeconomy) เศรษฐกิจหมุนเวียน และการพัฒนาที่ยั่งยืน (Sustainable Development) ครอบคลุมทั้งมิติด้านสิ่งแวดล้อม เศรษฐกิจ และสังคม
ศูนย์เรียนรู้แห่งนี้จะทำหน้าที่เป็นพื้นที่เรียนรู้และถ่ายทอดองค์ความรู้แบบครบวงจร ตั้งแต่การสำรวจและคัดเลือกวัตถุดิบชีวภาพในท้องถิ่น การพัฒนากระบวนการสกัดและสูตรสีธรรมชาติที่มีคุณภาพและปลอดภัย การออกแบบลวดลายผ้ามัดย้อมแบบชิโบริที่สะท้อนอัตลักษณ์ชุมชน ตลอดจนการพัฒนาผลิตภัณฑ์ การยกระดับมาตรฐานสินค้า การสร้างแบรนด์ และการตลาดชุมชน เพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขัน และสร้างรายได้ที่มั่นคงให้แก่กลุ่มวิสาหกิจชุมชนอย่างยั่งยืน
สำหรับแผนการดำเนินงานในอนาคต ศูนย์เรียนรู้การพัฒนาเศรษฐกิจชีวภาพระดับชุมชนมีเป้าหมายขยายบทบาทเป็นศูนย์กลางการเรียนรู้และวิจัยเชิงปฏิบัติการด้านเศรษฐกิจชีวภาพในระดับพื้นที่ โดยจะพัฒนาหลักสูตรอบรมระยะสั้นสำหรับประชาชน นักเรียน นิสิต นักศึกษา และผู้สนใจทั่วไป เพื่อถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรชีวภาพอย่างยั่งยืน พร้อมทั้งส่งเสริมการทำวิจัยร่วมระหว่างนักวิชาการและชุมชน เพื่อพัฒนาผลิตภัณฑ์ใหม่จากทรัพยากรชีวภาพท้องถิ่น และสร้างนวัตกรรมที่ตอบโจทย์ตลาดในปัจจุบันและอนาคต
นอกจากนี้ ศูนย์ฯ ยังมุ่งสร้างเครือข่ายความร่วมมือกับหน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน สถาบันการศึกษา และองค์กรชุมชน เพื่อสนับสนุนการพัฒนาศักยภาพผู้ประกอบการชุมชน การแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ และการผลักดันผลิตภัณฑ์ผ้าย้อมสีธรรมชาติสู่ตลาดที่กว้างขึ้น ทั้งในระดับประเทศและนานาชาติ
มหาวิทยาลัยพะเยามุ่งหวังให้ศูนย์เรียนรู้แห่งนี้เป็นต้นแบบของการใช้ความรู้ วิจัย และนวัตกรรม เป็นกลไกขับเคลื่อนเศรษฐกิจฐานราก สร้างความเข้มแข็งให้กับชุมชน ควบคู่กับการอนุรักษ์ทรัพยากรชีวภาพและภูมิปัญญาท้องถิ่น เพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดและนำไปสู่การพัฒนาอย่างยั่งยืนในระยะยาว